ทำไมเงินเยนถึงอ่อนค่าอย่างหนัก? เจาะลึกวิกฤตพลังงานและโอกาสที่ USDJPY จะแตะระดับ 175

รายงานการวิเคราะห์ล่าสุดจากสถาบันการเงิน UBS (ช่วงต้นเดือนเมษายน 2026) ประเมินทิศทางว่า คู่สกุลเงินดอลลาร์สหรัฐเทียบกับเงินเยน (USD/JPY) มีโอกาสทะยานขึ้นไปแตะระดับ 175 เยนต่อดอลลาร์ หากปัญหาการหยุดชะงักของอุปทานน้ำมันโลกยังคงไม่คลี่คลาย

• โครงสร้างที่เปราะบางต่อวิกฤตพลังงาน: ญี่ปุ่นพึ่งพาการนำเข้าน้ำมันดิบจากตะวันออกกลางสูงถึงราว 95% เมื่อเกิดข้อพิพาทรุนแรงระหว่างสหรัฐฯ และอิหร่านจนส่งผลกระทบต่อการขนส่งในช่องแคบฮอร์มุซ ญี่ปุ่นจึงกลายเป็นด่านหน้าที่จะรับแรงกระแทกจากวิกฤตราคาพลังงานอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้
• กรณีสถานการณ์ยืดเยื้อ: UBS ประเมินว่า หากความขัดแย้งลากยาวไปจนถึงช่วงสิ้นไตรมาสที่ 3 ของปี ราคาน้ำมันดิบเบรนท์ (Brent) อาจพุ่งไปทรงตัวอยู่ระดับ 150 ดอลลาร์ต่อบาร์เรลตลอดทั้งปี ซึ่งจะสร้างความบอบช้ำทางเศรษฐกิจอย่างมหาศาล และเป็นตัวเร่งให้เงินเยนถูกเทขายอย่างหนักจนอ่อนค่าลงไปแตะระดับ 175 เยนต่อดอลลาร์ได้

นอกเหนือจากวิกฤตพลังงานที่เป็นปัจจัยเร่งด่วนแล้ว ยังมีปัจจัยทางเศรษฐกิจมหภาคที่กดดันค่าเงินเยนอยู่อย่างต่อเนื่อง

ช่องว่างอัตราดอกเบี้ยและสถานะสินทรัพย์ปลอดภัย

ในขณะที่ญี่ปุ่นต้องรับมือกับภาวะช็อกด้านต้นทุนนำเข้าพลังงาน เงินดอลลาร์สหรัฐกลับได้รับแรงหนุนอย่างต่อเนื่อง ทั้งจากสถานะการเป็นสินทรัพย์ปลอดภัย (Safe Haven) และส่วนต่างอัตราผลตอบแทน (Yield Gap) ที่กว้างมากเมื่อเทียบกับญี่ปุ่น ทำให้นักลงทุนเลือกที่จะย้ายเม็ดเงินไปลงทุนในสกุลดอลลาร์ที่ให้ผลตอบแทนสูงกว่า

ภาระต้นทุนนำเข้าที่พุ่งทะยาน

เมื่อราคาน้ำมันในตลาดโลกแพงขึ้น ประกอบกับภาวะเงินเยนที่อ่อนแออยู่แล้ว ยิ่งบีบให้ผู้นำเข้าญี่ปุ่นต้องเทขายเงินเยนเพื่อแลกเป็นเงินดอลลาร์ในปริมาณที่มหาศาลเพื่อชำระค่าพลังงาน แรงเทขายนี้กลายเป็นวัฏจักรที่วนกลับมากดดันให้เงินเยนอ่อนค่าลงไปอีก

การอ่อนค่าของเงินเยนส่งแรงกระเพื่อมไปทั่วทุกภาคส่วน และกลายเป็นประเด็นที่กระทบต่อชีวิตประจำวันของผู้คนอย่างรุนแรง แม้เยนอ่อนจะเคยเป็นผลดีต่อบริษัทส่งออกรายใหญ่ แต่นี่คือ "ดาบสองคม" สำหรับสถานการณ์ปัจจุบัน ธุรกิจขนาดกลางและขนาดย่อม (SMEs) ต้องแบกรับต้นทุนนำเข้าที่พุ่งสูง ในขณะที่ภาคครัวเรือนต้องเผชิญกับภาวะเงินเฟ้อจากสินค้านำเข้า ทำให้ค่าครองชีพ อาหาร และโดยเฉพาะค่าพลังงานแพงขึ้นอย่างรวดเร็ว ซึ่งบั่นทอนกำลังซื้อของประชาชนอย่างหนัก

เมื่อผลกระทบเริ่มเกินจะรับไหว ตลาดจึงจับตาดูท่าทีของกระทรวงการคลังญี่ปุ่น (MOF) และธนาคารกลางญี่ปุ่น (BOJ) ว่าจะเข้ามาแทรกแซงเพื่อกู้สถานการณ์หรือไม่

สัญญาณเตือนล่าสุดจากรัฐบาลช่วยพยุงตลาด

ในช่วงปลายเดือนมีนาคมที่ผ่านมา เจ้าหน้าที่ระดับสูงของญี่ปุ่นได้ออกมาส่งสัญญาณเตือนนักเก็งกำไรอย่างต่อเนื่อง โดยระบุว่าทางการพร้อมใช้ "ทุกมาตรการที่จำเป็น" เพื่อรับมือกับความผันผวนที่ผิดปกติ การขู่ด้วยวาจา (Verbal Intervention) นี้ ทำให้นักลงทุนเกิดความระมัดระวังและช่วยพยุงค่าเงินเยนไม่ให้ดิ่งลงไปลึกกว่าเดิมในช่วงสั้นๆ

กลไกการแทรกแซง

หากทางการตัดสินใจลงมือจริง กลไกหลักคือการนำทุนสำรองเงินดอลลาร์ออกมาเทขายเพื่อกว้านซื้อเงินเยน อย่างไรก็ตาม หากสถานการณ์ราคาน้ำมันตามที่ UBS คาดการณ์ไว้เกิดขึ้นจริง การเข้าแทรกแซงอาจเป็นเพียงการซื้อเวลา ตลาดต่างคาดเดาถึง "เส้นแดง" ว่าหากเงินเยนอ่อนค่าเข้าใกล้ระดับวิกฤต ทางการญี่ปุ่นคงไม่มีทางเลือกอื่นนอกจากต้องงัดมาตรการขั้นเด็ดขาดออกมาใช้

การเคลื่อนไหวของค่าเงินเยนในปัจจุบันผูกติดอยู่กับเสถียรภาพด้านพลังงานโลกอย่างแยกไม่ออก หากปัญหาการขาดแคลนน้ำมันไม่จบลงอย่างรวดเร็วตามที่ตลาดเคยหวังไว้ ความบอบช้ำจากต้นทุนพลังงานมหาศาลจะเป็นตัวเร่งให้เงินเยนทำสถิติอ่อนค่าลงอย่างที่ไม่เคยปรากฏมาก่อน

แนวโน้มในอนาคตจึงไม่ได้ขึ้นอยู่กับนโยบายดอกเบี้ยเพียงอย่างเดียว แต่ยังขึ้นอยู่กับสถานการณ์ในตะวันออกกลางเป็นสำคัญ จนกว่าพายุลูกนี้จะสงบ ทางการญี่ปุ่นคงต้องเตรียมพร้อมรับมือกับคลื่นลมแรง และอาจต้องพร้อมที่จะเข้ามาแทรกแซงตลาดในทุกวินาทีเพื่อปกป้องเศรษฐกิจของประเทศจากวิกฤตครั้งประวัติศาสตร์นี้