Trung Quốc mở rộng ảnh hưởng tại Trung Á trong bối cảnh thương chiến căng thẳng

Investing.com -- Trong khi Trung Quốc mở rộng ảnh hưởng tại Trung Á, vai trò của Mỹ trong khu vực ngày càng mờ nhạt và ảnh hưởng của Nga cũng có dấu hiệu giảm sút.

Cuộc chiến thương mại căng thẳng với Mỹ đã thúc đẩy Trung Quốc tăng cường quan hệ với các quốc gia Trung Á. Đây là cơ hội để các doanh nghiệp quốc doanh Trung Quốc tìm nguồn thay thế hàng nhập khẩu từ Mỹ và mở rộng thị trường xuất khẩu. Vào ngày 10/2, Trung Quốc thông báo áp thuế 10% lên năng lượng nhập khẩu từ Mỹ như một biện pháp đáp trả thuế quan bổ sung của Tổng thống Mỹ đối với hàng hóa Trung Quốc. Cùng ngày, một phái đoàn Trung Quốc, dẫn đầu bởi các quan chức nhà nước, đã thăm Kyrgyzstan với mục đích tìm kiếm đối tác kinh doanh.

“Cuộc chiến thương mại hiện tại sẽ thúc đẩy Trung Quốc tăng cường hợp tác kinh tế với các nước Trung Á thông qua việc đa dạng hóa các tuyến xuất khẩu, tham gia vào các dự án khu vực và mở rộng đầu tư vào cơ sở hạ tầng”, chuyên gia Yunis Sharifli từ tổ chức The China Global South Project nhận định.

Trung Quốc đã vươn lên trở thành đối tác thương mại lớn nhất và nhà đầu tư nước ngoài hàng đầu tại 5 quốc gia Trung Á gồm Kazakhstan, Kyrgyzstan, Tajikistan, Turkmenistan, và Uzbekistan. Khu vực này được coi là cửa ngõ quan trọng của Sáng kiến Vành đai và Con đường mà Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình công bố vào năm 2013. Trung Quốc cũng đã đăng cai tổ chức hội nghị thượng đỉnh đầu tiên giữa các lãnh đạo Trung Á vào năm 2023, cam kết nâng cấp kết nối đầu tư với từng quốc gia trong khu vực.

Trong khi đó, Mỹ vẫn không có ảnh hưởng đáng kể tại Trung Á, mặc dù Washington đã nỗ lực đưa khu vực này vào ảnh hưởng của mình theo chiến lược “Chiến lược của Mỹ về Trung Á 2019-2025”. Tuy nhiên, nỗ lực này vẫn chưa mang lại hiệu quả đáng kể.

Thương mại giữa Trung Á và Trung Quốc đã tăng trưởng ổn định, đạt mức kỷ lục 94,8 tỷ USD vào năm ngoái, vượt xa kim ngạch thương mại của khu vực với Mỹ chỉ ở mức hơn 4 tỷ USD. Các mặt hàng xuất khẩu chủ yếu của Trung Quốc sang Trung Á bao gồm máy móc, thiết bị điện tử và xe cộ, trong khi khu vực Trung Á cung cấp tài nguyên thiên nhiên, khoáng sản và nông sản cho Trung Quốc.

Sự thay thế nguồn cung bông từ Mỹ bằng việc gia tăng nhập khẩu bông từ các quốc gia Trung Á như Uzbekistan cũng được kỳ vọng sẽ làm giảm tác động từ cuộc chiến thương mại giữa Mỹ và Trung Quốc. Trung Quốc đã và đang gia tăng đầu tư vào hạ tầng và năng lượng tái tạo tại Trung Á, đặc biệt tại Kazakhstan và Uzbekistan, với các dự án lớn như nhà máy sản xuất ô tô điện của BYD tại Uzbekistan.

Với tình hình hiện tại, Trung Quốc đang nắm bắt cơ hội mở rộng ảnh hưởng tại Trung Á trong bối cảnh Nga phải đối mặt với các biện pháp trừng phạt và cuộc xung đột kéo dài ở Ukraine. Các quốc gia Trung Á có thể sẽ ngày càng phụ thuộc vào Trung Quốc hơn trong tương lai, đồng thời giảm bớt quan hệ với Nga để đáp ứng nhu cầu thương mại và đầu tư của họ.