Investing.com -- Sau khi ông Trump nhậm chức, các chính sách cứng rắn của Mỹ có thể gây ra nhiều thử thách, tuy nhiên, các quốc gia châu Âu đã sẵn sàng đối phó.
Trong bài phát biểu nhậm chức vào ngày 20/1, Tổng thống Donald Trump đã thể hiện ý định thay đổi mạnh mẽ các chính sách trong nước và quốc tế. Ngày hôm sau, ông tiếp tục đe dọa áp thuế đối với hàng hóa nhập khẩu từ Liên minh châu Âu (EU), cho rằng EU "rất, rất tệ" với Mỹ.
"Họ sẽ là nhóm tiếp theo bị áp thuế. Đó là cách duy nhất. Chúng ta phải có sự công bằng" ông Trump tuyên bố. Những lời này đã khiến các nhà lãnh đạo và doanh nghiệp châu Âu lo ngại về triển vọng mối quan hệ giữa Mỹ và EU trong tương lai.
Andy Hunder, Chủ tịch Phòng Thương mại Mỹ tại Ukraine, cho biết: "Chúng tôi tin Tổng thống Trump sẽ khiến chúng tôi bất ngờ, nhưng không biết điều bất ngờ sẽ là gì".
Dù vậy, sau những biến động trong nhiệm kỳ đầu của ông Trump, EU dường như đã chuẩn bị kỹ càng. Ủy ban châu Âu đã thành lập một nhóm đặc biệt, được biết đến như "nhóm chuyên trách về Trump" dù không được công nhận chính thức, nhằm nghiên cứu các biện pháp phản ứng đối với các thay đổi về chính sách thương mại và đối ngoại dưới thời ông Trump.
Valdis Dombrovskis, Ủy viên EU về kinh tế, phát biểu vào ngày 22/1 rằng EU sẽ sẵn sàng hành động "nếu cần bảo vệ lợi ích kinh tế của mình." Ông cũng nhấn mạnh EU sẽ bảo vệ các giá trị và lợi ích của mình nếu tình hình yêu cầu.
Kinh nghiệm từ nhiệm kỳ đầu của ông Trump cho thấy việc công khai chỉ trích tổng thống Mỹ có thể không phải là chiến lược hiệu quả, và đôi khi có thể dẫn đến những phản ứng không mong muốn. Chính vì vậy, các công ty và chính phủ châu Âu hiện đang tránh "chọc giận" nhà lãnh đạo Mỹ.
Olof Gill, phát ngôn viên của Ủy ban châu Âu, xác nhận nhóm đối phó với ông Trump đã hoạt động từ năm 2024, ngay cả trước khi ông Trump thắng cử. Nhóm này, do Alejandro Cainzos lãnh đạo, tập trung chủ yếu vào các vấn đề thuế quan.
Một số chuyên gia nhận định rằng các lãnh đạo châu Âu không công khai bình luận về nhóm này nhằm "giữ đường lui" cho mình. Jorn Fleck, giám đốc cấp cao Trung tâm châu Âu của Hội đồng Đại Tây Dương, cho rằng EU giờ đây đã kỷ luật hơn và không bị cuốn vào các phản ứng chính trị quá gay gắt.
Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen, sau cuộc bầu cử tổng thống Mỹ năm 2024, đã đề cập đến khả năng mua thêm khí đốt tự nhiên từ Mỹ, như là một cách để tránh thuế quan, điều mà ông Trump đã yêu cầu châu Âu thực hiện.
Tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới ở Davos, bà von der Leyen tránh chỉ trích trực tiếp ông Trump nhưng khẳng định EU sẽ luôn tuân thủ các nguyên tắc và bảo vệ lợi ích của mình, đồng thời mở cửa cho các cơ hội đàm phán.
Trong khi ông Trump tiếp tục kêu gọi các quốc gia mua thêm năng lượng từ Mỹ, EU đang tìm cách đa dạng hóa các mối quan hệ thương mại, trong đó có cả với khu vực Mỹ Latinh, và dự định làm việc xây dựng với Trung Quốc, bất chấp những lo ngại về các hoạt động kinh tế không công bằng từ phía Bắc Kinh.
Với những thay đổi trong bối cảnh chính trị toàn cầu, châu Âu cũng đang chuẩn bị một kế hoạch cải cách lớn vào đầu tháng 2, nhằm giải phóng tiềm năng kinh tế và cắt giảm thủ tục hành chính.
Mặc dù EU đã chuẩn bị ứng phó với những biến động trong nhiệm kỳ hai của ông Trump, một số chuyên gia cảnh báo rằng mọi nỗ lực chuẩn bị vẫn có những hạn chế nhất định. Ignacio Garcia Bercero, cựu quan chức của Tổng cục Thương mại EU, cho rằng đe dọa thuế quan toàn diện của ông Trump lần này lớn hơn nhiều so với những đợt thuế trước kia chỉ áp lên một số ngành cụ thể như thép hay nhôm.
Các nhà phân tích cũng nhận định, chính sách của ông Trump trong nhiệm kỳ hai có thể sẽ ảnh hưởng mạnh mẽ đến các lĩnh vực như năng lượng, thương mại và quốc phòng.
Theo Fleck, để ứng phó với những thách thức từ ông Trump, EU cần phải sáng tạo hơn. Tuy nhiên, một số chuyên gia lại cho rằng những thay đổi mà ông Trump đặt ra sẽ giúp EU củng cố các mối quan hệ và thúc đẩy sự đoàn kết nội bộ.
Beata Javorcik, nhà kinh tế trưởng của Ngân hàng Tái thiết và Phát triển châu Âu, cho rằng EU có thể thể hiện sức mạnh trong các cuộc đàm phán khi đối mặt với các thách thức toàn cầu.